De ontwikkeling van het kind

Kinderen in je team en/of kinderen in de klas zitten in dezelfde ontwikkelingsfase. Maar toch zie je grote verschillen tussen kinderen. Ze verschillen in het tempo waarin ze zich ontwikkelen, maar ook in hoe ze zich ontwikkelen. Aanleg en omgeving hebben hier invloed op. 

Onder gunstige omstandigheden kunnen kinderen zich optimaal ontwikkelen. Om te weten hoe je kinderen kunt ondersteunen bij hun ontwikkeling, moet je weten hoe kinderen zich ontwikkelen, welke processen zich daarbij afspelen en hoe je daarop kunt inspelen. Je moet weten wat in een bepaalde leeftijdsfase normaal gedrag is.

Ontwikkeling vindt plaats in de loop van de tijd en kun je zien als proces. Ontwikkeling komt tot stand door de biologische factoren groei en rijping, door psychologische factoren als aanleg en persoonlijkheid en door de omgeving. Ontwikkeling vindt plaats in interactie met de fysieke en sociale omgeving. Het is een proces dat door wederzijdse beïnvloeding tot stand komt.

Invloeden op de ontwikkeling

Ontwikkeling verloopt niet vanzelf. Hoe een kind zich ontwikkelt van baby tot volwassene hangt af van:

  • Factoren die in het kind zelf liggen; 
  • Factoren in de fysieke en sociale omgeving waarin het kind opgroeit;
  • De interactie tussen al deze factoren. 
Elk kind beschikt vanaf de conceptie over in aanleg gegeven mogelijkheden en beperkingen. Die worden bepaald door de genen die het van beide ouders meekrijgt. Zo worden uiterlijke kenmerken voor een belangrijk deel bepaald door erfelijke eigenschappen. Ook talent op het gebied van wiskunde, muziek of sport wordt overgedragen van ouders op kinderen. 

Als je spelertjes op de training begeleidt, zijn deze interne factoren een gegeven. Je kunt er niets aan veranderen en je moet er bij de begeleiding rekening mee houden. Een kind dat van nature weinig aanleg heeft zal alleen met veel inzet en een goede begeleiding zich verbeteren en uiteindelijk een redelijk resultaat bereiken. Maar aanleg is niet alles. Een kind ontwikkelt de in aanleg aanwezige mogelijkheden altijd in een bepaalde omgeving en onder bepaalde omstandigheden. Het gezin waarin het kind opgroeit (de sociale omgeving), maar ook de fysieke en historisch-geografische omgeving (de tijd, het land, de cultuur en levensomstandigheden) spelen een rol. 


Een kind met veel voetbaltalent, en sportieve ouders die de ontwikkeling van dat talent stimuleren kan ver komen. Maar om te slagen als topvoetballer zal hij een sterke persoonlijkheid moeten zijn en over een karakter moeten beschikken. Denk hierbij aan doorzettingsvermogen, taakgerichtheid, temperament en emotionele stabiliteit.
Ook maakt ieder mens zijn eigen keuzes
Een kind van tien jaar kun je nog tot op zekere hoogte dwingen zijn best te doen en talenten die in aanleg aanwezig zijn te ontwikkelen. 
Maar vanaf een jaar of twaalf kiest een kind steeds meer zijn eigen weg. Interne en externe factoren beïnvloeden elkaar in positieve en negatieve zin. De omgeving thuis, op school en in de sportvereniging speelt daarom een belangrijke rol bij de ontwikkeling van kinderen.
De positieve (of negatieve) invloed die je als trainer in die periode op een kind hebt, kan van doorslaggevende betekenis zijn voor zijn verdere ontwikkeling als mens, maar ook als voetballer.

De ontwikkelingsfasen

Ontwikkeling is een proces dat voor ieder mens uniek verloopt. Iedereen heeft zijn eigen verhaal, schrijft zijn eigen biografie. Maar er zijn wel vaste patronen in te ontdekken die bij iedereen in grote lijnen hetzelfde zijn. Daarom kunnen we algemene uitspraken doen over het ontwikkelingsverloop in de vorm van ontwikkelingsmodellen. In een mensenleven onderscheiden we verschillende ontwikkelingsfasen. Elke periode heeft zijn eigen specifieke kenmerken. 

In het jeugdvoetbal heb je te maken met kinderen van vijf tot 18 jaar. Voordat kinderen op de club gaan, hebben ze dus al een ontwikkeling van vijf jaar achter de rug. Dat is de basis van de ontwikkeling die op de basisschool wordt uitgebouwd. Tot en met 07 (kleuterperiode) kun je nog gedrag tegenkomen dat typisch is voor een eerdere fase in de ontwikkeling. Daarom zal de mini en F-coach ook wat moeten weten over het gedrag in die eerste vier jaar. Bij spelers 0-13/12 kom je al pubergedrag tegen. Elke fase kent zijn eigen kenmerken. In de eerste zes jaar maakt een kind een stormachtige ontwikkeling door. Je kunt hier een verdere verdeling maken in baby-, peuter- en kleuterfase. De periode daarna verloopt relatief rustig. Je kunt deze fase onderverdelen in kinderen van zes tot negen jaar en van negen tot twaalf jaar. De fase daarna kan weer behoorlijk stormachtig verlopen. 

Adolescentie is de overgang in de ontwikkeling tussen de jeugd en volledige volwassenheid, hetgeen een periode representeert waarin een persoon biologisch, maar niet emotioneel volgroeid is.
Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Adolescent


Ontwikkelingsaspecten 

Kinderen ontwikkelen zich op verschillende terreinen. We maken hierbij onderscheid tussen de volgende ontwikkelingsaspecten:





Lichamelijke ontwikkeling:
  • Lichamelijke groei (of achteruitgang van de mens bij ouderdom)
  • De motorische ontwikkeling
  • De zintuiglijke ontwikkeling
Cognitieve ontwikkeling:
  • Verstandelijke ontwikkeling
  • Taalontwikkeling
  • Ontwikkeling van denken en geheugen
Sociale ontwikkeling:
  • Ontwikkeling van de omgang met anderen
  • Ontwikkeling van acceptatie van anderen
  • Ontwikkeling van sociaal gedrag
Persoonlijkheidsontwikkeling:
  • Vormen van de eigen indentiteit 
  • Ontwikkelen van de eigen wil
  • De opvattingen en ontwikkeling van meisjes en jongensgedrag
Emotionele ontwikkeling:
  • Ontwikkeling van gevoelens van (basis)vertrouwen en veiligheid
Seksuele ontwikkeling:
  • Ontwikkeling van seksueel gedrag
  • Ontwikkelen van lichaams- en lustbeweging
  • Ontwikkeling van waardering van eigen lichaam
Voorwaarden voor ontwikkeling

Of kinderen de kans krijgen de mogelijkheden die ze in aanleg hebben meegekregen
te benutten, hangt mede af van de omgeving. 
Voorwaarden om tot ontwikkeling te komen, zijn: 
  • Veiligheid en vertrouwen 
  • Verbaal en non-verbaal contact 
  • Stimulerende omgeving
  • Ruimte en gelegenheid om te spelen en te leren.


Ontwikkelingspsychologie (Liesbeth van Beemen) robgommans.nl
Lees artikel

De basis van opvoeding en ontwikkeling (Hans Meij) Nederlands Jeugdinstituut http://www.nji.nl
Lees artikel

Motorische ontwikkeling bij kinderen (Erika Velders) http://www.bewegingswetenschappen.org
Lees artikel




Bronnen: http://www.anababa.nl - http://www.kijkopontwikkeling.nl - http://www.cognitieveontwikkeling.info
 
0