Periodisering in voetbal

Op deze website zijn de diverse trainingsmethoden en trainingsvormen beschreven. De vraag is echter welke trainingsmethoden wanneer moeten worden toegepast Met andere woorden, op welke punten moet de trainer het accent leggen tijdens een bepaalde periode in het seizoen Het op de juiste manier verdelen van de verschillende trainingselementen in een goed tijdschema is het belangrijkste en moeilijkste onderdeel in de trainingsleer. Afhankelijk van de sporttak moeten grondmotorische eigenschappen in de juiste volgorde en verhouding worden getraind. In het voetbal moeten techniek en tactiek daarbij nog eens centraal staan. Alvorens een trainingsplan wordt gemaakt, moet eerst een aantal doelen worden gesteld voor de lange, middellange en korte termijn. Dit moet vooral gedaan worden op basis van informatie over de beginsituatie van het individu en het team, de beschikbare tijd en de accommodatie.

Een goede definitie

Zoals eerder besproken zijn er enorm veel definities voor periodisering. Voor het voetbal vonden wij onderstaande definitie van Joost Desender (Psysical coach bij Club Brugge) wel een gepaste
"Periodisering of seizoensplanning is het doelmatig plannen van het seizoen. 
Deze moet ervoor zorgen dat de spelers het volledige seizoen kunnen pieken naar de wedstrijd.
Hierbij wordt gebruik gemaakt van verschillende fasen. Uw seizoensplanning hangt af van het niveau waarop men speelt en men kan deze niet zomaar kopiëren van clubs die op een lager of hoger niveau spelen" (Joost Desender)

Trainingsplan
Elke trainer moet een duidelijk trainingsplan voor ogen hebben. Zo'n trainingsplan bestaat uit een aantal fasen, ook wel cycli genoemd.
In een trainingsplan onderscheiden we 5 fasen/cicly:
0
1. Jaarplan (of Meerjarenplan, op lange termijn (clubvisie, opleiding, enz,)                                                                                                      
Hierbij gaat het om trainingsdoelstellingen op lange termijn. Via een jaar of aantal trainingsjaren wordt een bepaald doel nagestreefd. Dit kan het inslijpen van een bepaald spelpatroon zijn of het verbeteren van allerlei algemene voetbaltechnische en tactische vaardigheden.

2. Macrocyclus Dit is een periode van ± 20 weken                                                                                   
We onderscheiden 2 periodes:
Macrocyclus 1: 1e seizoenshelft - Macrocyclus 2: 2e seizoenshelft
Deze 2 periodes kun je weer onderscheiden in:
  • Voorbereiding 1e seizoenshelft
  • 1e seizoenshelft
  • Winterstop/vakantie
  • Voorbereiding 2e seizoenshelft
  • 2e seizoenshelft
  • Zomerstop/vakantie

Draag zorg voor een juiste planning/periodisering
Binnen het raamwerk van de macrocyclus moet via de juiste planning/periodisering ervoor worden gezorgd dat spelers op het juiste moment fit zijn zodat ze in de te spelen wedstrijd(en) alles kunnen geven. Daarvoor moeten alle te spelen wedstrijden op een rij gezet worden.
Competitiewedstrijden, bekerwedstrijden en vriendschappelijke wedstrijden bepalen het werkritme. Het aantal en de omvang/intensiteit van de trainingen wordt mede bepaald door het aantal wedstrijden.
Zie ook: Periodisering in praktijk - Periodisering tussen trainingsmethoden en Opstellen periodeplan

3. Mesocyclus Dit zijn de trainingen voor een aantal weken (4 t/m 6 weken) = afhankelijk van gekozen trainingsmethode
Elke periode binnen de mesocyclus bestaat uit een aantal weken en wordt een microcyclus genoemd. In de microcyclus zijn de trainingen vaak sterk op elkaar afgestemd. Er wordt begonnen waar de vorige keer is geëindigd. Een mesocyclus wordt gekenmerkt door trainingen die veel raakvlakken hebben. 

4. Microcyclus
Dit is de periode van 1 week. Bij het amateurvoetbal vaak 2 trainingen plus wedstrijd.

5. Dagplanning
Profvoetballers trainen vrijwel dagelijks. De invulling van de training is uiteraard afhankelijk van de periode van het seizoen maar zeker ook van de toestand waarin elke speler individueel verkeert. Sommige spelers moet rust worden gegund terwijl andere spelers juist een trainingsprikkel nodig hebben. De trainer moet heel goed observeren zodat hij de individuele behoeften van zijn spelers goed in de gaten houdt.

Trainingsomvang en intensiteit


Trainingsomvang en trainingsintensiteit zijn in principe tegengesteld van elkaar. Als met een hoge intensiteit wordt getraind, is de trainingsomvang vaak niet groot. Omgekeerd geldt dat als de omvang wordt getraind, de intensiteit laag moet worden gehouden om vermoeidheid te voorkomen. In de aanloop naar een wedstrijd moet de omvang worden teruggebracht en de trainingsintensiteit centraal staan. In perioden met weinig wedstrijden kan de trainingsomvang weer worden opgevoerd. Tijdens de voorbereidingsperiode wordt geprobeerd toe te werken naar een topvorm die optimaal is aan het begin van de eerste seizoenshelft. Zelfs bij een goed gedoseerde training kan deze topvorm slechts ongeveer acht weken worden vastgehouden. Daarna zal een verval van het uithoudingsvermogen ontstaan door de beperkte mogelijkheid de omvang te trainen.
Daarom zal in het het tweede deel van de eerste  seizoenshelft de trainingsomvang moeten worden opgevoerd ten koste van de trainingsintensiteit. Net voor of tijden s de winterstop moet de trainingsomvang weer worden teruggeschroefd en de intensiteit weer worden verhoogd. Hetzelfde geldt voor de tweede seizoenshelft (zie tabel hieronder)



Algemene en specifieke conditietraining

In voetbal moet er zoveel mogelijk specifiek getraind worden. Algemene training is alleen noodzakelijk om de basisconditie op peil te brengen/houden. Bijvoorbeeld tijdens de zomer en winterstop wanneer niet in clubverband wordt getraind, of als er geen mogelijkheid is om voetbalspecifiek te trainen door afgelasting. Zodra de voorbereidingsperiode op de eerste en tweede seizoenshelft begint moet zo snel mogelijk worden overgegaan op voetbalspecifieke conditietraining.(zie tabel hieronder)







Gerelateerde pagina's
 Trainingsleer  Sporttraining  Voetbaltraining  Tactische periodisering