Performance Profiling
o
Wat is Performance Profiling

Performance Profilering is coaching-instrument/checklist, voor het opsporen van sterke en zwakke punten, het ontwerpen van training strategieën en het verbeteren van de communicatie met de spelers. Het prestatiemodel is in 1992 ontwikkeld door Butler en Hardy als een natuurlijke toepassing op de Personal Construct Theorie van Kelly(1955). Voor 1992 leek de psychologische evaluatie van een sporter veel op een medische raadpleging; de psycholoog of coach maakte zijn/haar oordeel en de sporter kreeg een veranderd trainingsprogramma aangeboden en de sporter speelde hierin verder een relatief passieve rol. Butler en Hardy stelde de zwakte's van dit proces aan de orde en diverse studies toonden aan dat bij mensen de intrinsieke (innerlijke) motivatie kan worden verzwakt door de toepassing van externe controles.Om het simpel te zeggen, sporters blijven veel meer gemotiveerd als ze betrokken worden bij besluitvormingen en zo ontstond de Performance Profile Theorie

Trainers zijn geen Psychologen

Dat is een waarheid als een koe. Daarom willen we in dit artikel niet te diep ingaan op de ,zeker niet makkelijke, psychologische studies, achtergronden en theorie van de Performance Profiling, daarvoor verwijzen we je graag door naar onderstaande links. Wel willen we proberen om op een meer simplistische wijze uitleg te geven hoe je als coach een variant van de Performance Profiling toe kunt passen op je team.

Ik heb een team gezien dat niet echt wilde winnen...

Is een vaak gehoorde uitspraak van een teleurgestelde trainer/coach na een verloren wedstrijd. Je herkent het zelf wel, tactisch en technisch had je voor jou gevoel alles voor elkaar maar toch wist je met je team de wedstrijd niet winnend af te sluiten. Vaak wordt dan door de coach en sommige dragende spelers de oorzaak van het verlies toegeschreven aan het ontbreken van de juiste mentaliteit. De coach is dit spuugzat en in de snel bijeengeroepen




teambespreking wordt door de coach en spelers afgesproken dat voortaan in iedere wedstrijd de mouwen worden opgestroopt. De eerstvolgende wedstrijd zie je je team werken als paarden en de tegenstander wordt door wilskracht met 3-0 verslagen. Je denkt het lek boven te hebben maar twee weken later, zakt het team helemaal door de mentale ondergrens heen, twee rode kaarten zorgen ervoor dat je de wedstrijd kansloos verliest en de verwijten vliegen over en weer. De coach trekt zijn conclusie en deelt het bestuur mee om aan het einde van het seizoen op zoek te gaan naar een nieuwe uitdaging, als reden geeft hij op "het gebrek aan mentaliteit van de huidige spelersgroep". 
Heeft deze trainer/coach gelijk? Nee zeker niet, deze coach ontbreekt het om de mentale kwesties van de spelersgroep aan te pakken door systematisch te werken/trainen aan het verbeteren van de mentale vaardigheden.
Maar we kunnen het deze coach ook niet kwalijk nemen om de doodeenvoudige redenen dat hij niet wist hoe het mentale probleem op te lossen of te verbeteren. Het belangrijkste probleem voor de coaches om dergelijke mentale kwesties aan te pakken en uit te werken is dat ze niet weten wat er gaande is in de hoofden van zijn speler(s). 
Vaak probeert een trainer door middel van een 1 op 1 gesprekken met de speler erachter te komen waarom de speler minder presteert, maar des te vaak zal dit gesprek geen bruikbare resultaten opleveren. Ook als de relatie coach-speler goed is maar zeker als die relatie niet al te optimaal is kunnen spelers zeer terughoudend zijn om zulke dingen met een trainer te bespreken.
Om de mentale vaardigheden te verbeteren is het natuurlijk van belang om vast te stellen waaruit de sterke kanten bestaan en welke gebieden moeten worden verbeterd. Net als bij de factoren, technisch, tactisch en fysiek geldt dit ook voor de psychische factoren. Door middel van systematische training kunnen mentale vaardigheden op vrijwel dezelfde manier worden verbeterd als de fysieke vaardigheden. Trainers die niet bekend zijn met psychologische vaardigheidstraining realiseren zich vaak niet dat er een waaier aan opties beschikbaar zijn die kunnen helpen deze vaardigheden te verbeteren en die vaak eenvoudig te integreren zijn in de regulaire training. Een manier om de sterke en zwakke kanten van een speler of team te kunnen vaststellen is de performance profiling. Het voordeel van performance profiling is dat de trainer/coach de specifieke kenmerken van zijn speler of team leert kennen, maar vooral dat de speler of het team zichzelf leert kennen. Ze zien zelf waar ze goed in zijn en waaraan moet worden gewerkt. Het is belangrijk om te onthouden dat niemand perfect is, iedereen heeft bepaalde gebieden die zij kunnen verbeteren. 

Voorbeeld praktijk

Als voorbeeld nemen we een performance model van  speler x, waarin de vier factoren (Tactiek-techniek-Fysiek-Psychisch) in het model zijn opgenomen. Zowel de speler als de coach vullen een lijst in en geven een cijfer van 0 tot 10 (0= waardeloos 10= Top profvoetballer) op de voor de speler 16 belangrijkste onderdelen. De twee scores worden bij elkaar opgeteld en gedeeld door twee en dat is de eindscore. De hoogste cijfers geven de huidige sterktes aan en de laagste cijfers geven de aandachtspunten aan. (zie voorbeeld hieronder)


Resultaat huidige situatie speler x
Speler x is een hardwerkende sporter die over voldoende motivatie beschikt. Fysieke sterke kanten zijn zijn vermogen, kracht, flexibiliteit en wendbaarheid. Hij neemt op tijd zijn nodige rust, is geen twijfelaar, kan incasseren en de wedstrijd evalueren. 
Zijn focus, zeker in de voorbereiding op een wedstrijd is te laag. Door het ontbreken van mentale weerbaarheid, komt vooral omdat zijn zelfvertrouwen momenteel te laag is waardoor angst in de wedstrijd optreed. Verder moet hij meer aandacht schenken aan zijn voeding.
Speler en coach maken samen een trainingsprogramma voor de komende tijd waarin de prioriteit ligt op het verbeteren van de aandachtspunten. Of/en de trainer integreert de aandachtspunten in zijn regulaire trainingen. Er wordt een afspraak gemaakt over een jaar of half jaar voor het invullen van een nieuw Perfomance model de resultaten worden vergeleken en er wordt een nieuw programma gemaakt.

Verschillende concepten en variaties

Er bestaan vele concepten van de Performance Profiling en natuurlijk varieert de inhoud afhankelijk van de sport en de gekozen factoren. enkele voorbeelden:
  • Technisch algemeen of technisch positie-specifieke
  • Tactisch algemeen of positie-specifieke
  • Fysiek 
  • Psychisch 
  • Team analyse
  • Linie analyse (in drie groepjes verdelen: verdediging-middenveld-aanval)
Een teamanalyse kan je samen met de spelersgroep maken. Je hangt bijvoorbeeld een groot analyse-model op het bord en je laat de spelers punten geven van 0 tot 10. Na de invulling bespreek je de gemiddelde cijfers met je spelersgroep. P.S. gebruik bij de team als linieanalyse geen specifieke psychische factoren, maar kies algemene termen zoals b.v. mentaliteit, dit om onderling na-geklets of verwijten te voorkomen.

voorbeelden performance matrix .pdf


Links









Artikelen





Performance Profiling in sports believeperform.com Joe Wingfield Lees hier
Athlete perceptions of the impacts of Performance Profiling researchgate.net
Lees hier
Artikelen Performance Profiling op tandfonline.com tandfonline.com Lees hier
The application and inpact of performance Profiling in sport
Neil Weston Lees hier